ص 148 - مكتب اسلام ، ش 332 ، ص 32 - روزنامه اطلاعات 29 / 10 / 75 ، ص 7 ) تفسير عرفانى در اين شيوهء تفسير ظاهر آيات قرآنى به كنار گذاشته مىشود و معانى عرفانى به آيات تحميل مىگردد . ( مكتب اسلام ، ش 332 ، ص 35 ) تفسير عقلى تفسير آيات قرآن بر اساس روش تعقلى است . تفسيرى كه متكى به احاديث نيست بلكه به بحث عقلى و علمى آزاد مىپردازد ( تاريخ تفسير قرآن كريم ، ص 95 - قرآن‌پژوهى ، ص 49 ) تفسير علمى تفسيرى است كه بر اساس علوم تدوين و تبيين گردد . ( تاريخ تفسير قرآن كريم - ص 228 ) تفسير فقهى منظور گرايش و توجه به آيات الاحكام و بحث فقهى به مناسبت آيه است . مفسران عمدتا در اين دسته از آيات از روش مجزا كردن تفسير از بحث‌هاى فقهى پيروى كرده‌اند و بحث‌هاى فقهى را به كتاب مستقل آيات الاحكام و احكام القرآن احاله داده‌اند مگر برخى از تفاسير بزرگ كه مخلوطى شده‌اند از اين دو گونه روش . ( بينات - ش 17 - ص 48 ) تفسير فلسفى روش فلسفى تفسير آن است كه هر جا معانى و معارف مطرح شده در قرآن ارتباطى با مظاهر وجود و خالق هستى دارد با اصل فلسفى توضيح و تشريح گردد . در تاريخ اسلام گاه تفسير فلسفى به كژ راهه رفته است و گروهى به مناسبت مقام ، آراء فلسفى خود را به قرآن منتسب ساخته‌اند و از وظيفه اصلى دور مانده‌اند . ( بينات - ش 17 - ص 42 ) تفسير قرآن - تفسير تفسير قرآن به قرآن تفسير قرآن است به مدد آيات قرآن . در اين روش معانى آيات را به كمك ديگر آيات به دست آورده معارف دينى را با زبان خاص آن بازگو مىكند . ( آشنايى با قرآن ، ص 148 - روزنامهء اطلاعات 29 / 10 / 75 ، ص 7 ) تفسير لغوى اين نوع تفسير را مىتوان به عنوان اصلىترين شكل و ريشه‌دارترين طريق درك معانى و معارف آيات قرآن در ميان اولين مفسرين قرآن به شمار آورد . ( روزنامهء اطلاعات 29 / 10 / 75 ) تفسير مأثور ( م ء ) تفسير روايى تفسير منقول تفسير نقل شده از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله تفسير موضوعى تفسير قرآن مجيد به لحاظ موضوع و عبارت است از اين‌كه محقق آياتى را كه درباره يك موضوع ( مثلا معاد ) در هريك از سوره‌هاى قرآن آمده است گرد آورده و سپس آنها را دسته‌بندى كند و آنگاه به توضيح و تفصيل مفاهيم آيات قرآن در رابطه با موضوع موردنظر بپردازد ( سيماى صابران در قرآن ، ص 14 ) تفسير نقلى - تفسير روايى